Categories
motto Uncategorized अकीर्तिः अर्थः आचारः आरोग्यम् उत्तमजनाः उद्यमः उपदेशः उपमा एकश्लोकि ऐक्यम् कमलम् कर्म कलियुगम् कल्याणम् कविः कविता कालिदासः कीर्तिः कृपणः कृष्णः क्रोधः क्षमा खलः गुणवान् गुणाः गुरुः चाटुश्लोकाः छात्रः जननी जीवनम् ज्ञानम् ज्येष्ठत्वम् तुष्टिः तेजस्वी दरिद्रः दानम् दुर्जनः दुस्सङ्गः दैवम् धनम् धर्मः धीराः नामसङ्कीर्तनम् नियमः नीतिः पञ्चतन्त्रम् पण्डितः परिहास्यम् परोपकारः पिता प्रस्तावः बन्धुः बुधजनः भक्तिः भयम् भर्तृहरेः नीतिशतकम् मन्त्राः महात्मा महाभारतम् माता मानम् मित्रम् मूढः मूर्खः मौनम् यशः राजा रामः रामायणम् वाक् विद्या विद्वान् विनयम् विनाशकालः विपद् विवाहः व्याकरणम् शत्रुः शान्तिः शास्त्रम् शीलम् श्रीमद्भगवद्गीता श्रीमद्भागवतम् श्लोकाः संस्कृतम् संहतिः सज्जनः सत्त्वम् सत्यम् सत्सङ्गतिः सन्ध्या सहायम् साधुः सीता सुखम् सुपुत्रः सुभाषितम् स्वभावः
अपि नः प्रयोजनम् इति अथवा न प्रयोजनम् इति स्यात्?
अपि इदं वाक्यं रामः रावणम् हत्वा कथयति?
हिमांशुः
Google for “maranantani vairani” and you get some hits from sanskritdocuments page, where it is given as ‘naH prayojanam’. I am not too sure. Do you have a printed copy of Ramayana (Gorakhpur Press)? I have one in Chennai, which I could get checked…
Thanks for pointing out.
Yes, Rama says this to Vibhishana, when Vibhishana resists from doing the last rites for his sinner brother.
आम्, मम सकाशे वाल्मीकिविरचितः रामायणः अस्ति| सायंकाले गृहं गत्वा तस्मिन् द्रक्ष्यामि|
धन्यवादः|
हिमांशुः|
अयं श्लोकः युद्ध-काण्डे नवाधिकशतमे सर्गे अस्ति| तस्य सर्गस्य अन्तिमः श्लोकः अस्ति च|
भवान् श्लोकं सम्यग् अलिखत् किन्तु कदाचित् निवृत्तं नः प्रयोजनम् इति वाक्यस्य अनुवादः अस्ति – Our purpose has been fulfilled. नः इति अस्माकं इति अर्थे प्रयुक्तम्|
हिमांशुः|
I suppose the translation of the first part of the shloka can be: From death the purpose of our this enmity is finished.
मरणात् – पञ्चमी; तानि वैराणि – प्रथमा (कर्ता) प्रयोजनम् – प्रथमा (कर्ता); नः – षष्ठी
हिमांशुः|
I would think मरणान्तानि is not a सन्धि, but a समास, in which case, the meaning would differ. kind of – मरणॆ अन्तं — मरणान्तम् ,तानि मरणान्तानि — those which end in (with) death, i.e. enmity ends with death.